Đất ở ổn định 30 năm, gian truân xin cấp sổ

07:50 - 18-02-2020

Hàng chục năm nay, bà Nguyễn Thị Kim Anh (ngụ phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An, Bình Dương) liên tục ôm hồ sơ lên xuống UBND thị xã xin làm sổ đỏ cho khu đất gia đình bà sử dụng ổn định 30 năm nay.

Đất ở ổn định 30 năm, gian truân xin cấp sổ - Ảnh 1.

Bà Nguyễn Thị Kim Anh bên khu đất chưa được cấp sổ đỏ, không xin giấy phép xây dựng được - Ảnh: TIẾN LONG

Đây là khu đất gia đình bà mua, tạo lập nhưng khi xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) thì chính quyền lại nhiều lần bác đơn, trả hồ sơ.

Liên tục đổi quy hoạch

Tháng 5-1990, bà Anh mua của một người dân khu đất diện tích 250m2, mua bán bằng giấy tay. Phía sau khu đất bà Anh mua là khu gò mả có gần 20 ngôi mộ của dân địa phương chôn cất. Gia đình bà Anh dọn về ở được thời gian, người dân bốc mộ đi nơi khác, bỏ hoang phần đất phía sau, cỏ mọc um tùm, không ai sử dụng. Gia đình bà Anh sau đó san lấp, mở rộng khuôn viên nhà ra phần đất phía sau. Từ đó đến nay, gia đình bà Anh sử dụng khu đất tổng diện tích gần 1.200m2.

Tháng 3-1999, bà Anh làm đơn xin xác nhận nguồn gốc nhà đất và được UBND thị trấn Lái Thiêu xác nhận nguồn gốc và phần diện tích đất gia đình bà Anh sử dụng. Hiện khu đất có địa chỉ 144 Bis Nguyễn Văn Tiết, tổ 12, khu phố Đông Tư, phường Lái Thiêu, thị xã Thuận An (Bình Dương). Trên đất hiện có bốn căn nhà cấp 4 bao kín chiều rộng khu đất. Bà Anh cắt cho con trai 450m2, diện tích đất còn lại bà sử dụng.

Tháng 4-2014, bà Anh nộp hồ sơ yêu cầu cấp sổ đỏ cho khu đất nhưng UBND thị xã Thuận An trả lời không đồng ý cấp giấy, vì khu đất nằm trong quy hoạch thu hồi đất để triển khai dự án Trung tâm Dịch vụ văn hóa thể dục thể thao tổng hợp "khu B". Thời điểm đó luật quy định nếu nhà đất của người dân nằm trong khu vực có chủ trương thu hồi để làm dự án sẽ không được cấp sổ đỏ.

Đến tháng 7-2014, nghị định (NĐ) 43 (quy định chi tiết một số điều Luật đất đai) có hiệu lực thay thế NĐ84 và NĐ88 nói trên. Trong đó quy định đất người dân nằm trong quy hoạch dự án nhưng chưa có thông báo hoặc quyết định thu hồi đất sẽ được xem xét cấp sổ đỏ. Tuy nhiên, tháng 4-2015, chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương vẫn có quyết định bác đơn khiếu nại của bà Anh cũng với lý do khu đất của bà nằm trong dự án, dù thời điểm đó chưa có quyết định thu hồi đất.

Điều đáng nói, văn bản mới nhất do chủ tịch UBND thị xã Thuận An Nguyễn Thanh Tâm ký vào tháng 5-2019 vẫn tiếp tục khẳng định việc xin cấp sổ đỏ của bà Anh đã được UBND thị xã Thuận An và UBND tỉnh Bình Dương giải quyết trước đó nên UBND thị xã không tiếp tục giải quyết.

Bà Kim Anh chia sẻ trong đơn xin cấp sổ đỏ bà nêu rõ nguồn gốc đất mua và khai hoang phần đất gò mả phía sau. Khi đó những chỗ đất này bỏ hoang với những hố sâu 1-2m, cỏ mọc um tùm, đầy rắn rết, gia đình đã phải bỏ công sức, tiền của mua đất về san lấp lấy nơi canh tác, sử dụng, quản lý. 

"30 năm ở trên đất ổn định, giờ đi làm sổ đỏ cũng khó khăn. Quy định pháp luật cũng đã thay đổi, tạo điều kiện cho người dân có đất trong khu vực quy hoạch nhưng chưa có quyết định thu hồi đất được cấp sổ đỏ. Nhưng tất cả các đơn xin cứu xét, đơn xin cấp sổ đỏ, đơn khiếu nại... của tôi đều bị chính quyền từ chối" - bà Kim Anh chia sẻ.

Xác nhận của thời kỳ trước là sai, cẩu thả?

Mặc dù các văn bản trả lời bà Kim Anh đều có nội dung từ chối cấp sổ đỏ vì đất dính quy hoạch nhưng khi trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Thanh Tâm - chủ tịch UBND thị xã Thuận An - cho biết hồ sơ của bà Anh không phải không đủ điều kiện cấp sổ đỏ, mà vấn đề cấp diện tích bao nhiêu. 

Cụ thể, theo ông Tâm, UBND thị xã Thuận An chỉ xét cấp sổ đỏ đối với phần diện tích đất do bà Anh mua bằng giấy tay, phần đất còn lại bà lấn chiếm đất của Nhà nước không được cấp. "Đất này không thể nào khai hoang được. Đất này chế độ cũ đã đền bù cho người dân làm khu trường bắn. Sau giải phóng thuộc sở hữu nhà nước. Không thể xác định khai hoang" - ông nói.

Tuy nhiên, khi chúng tôi yêu cầu được xem các văn bản xác lập phần đất thuộc sở hữu nhà nước, ông Tâm cho biết: "Phóng viên đến Quân khu 7 hỏi, UBND thị xã Thuận An không lưu văn bản tiếp quản đó". 

Ông Tâm nói sẽ chỉ đạo văn phòng lục hồ sơ cung cấp cho báo. Nhưng sau đó phía UBND thị xã Thuận An cho biết không có hồ sơ lưu trữ về xác lập sở hữu nhà nước đối với phần đất UBND xác định bà Kim Anh "lấn chiếm".

Khi được hỏi về xác nhận nguồn gốc nhà cửa của UBND thị trấn Lái Thiêu năm 1999, ông Tâm cho biết nội dung UBND thị trấn Lái Thiêu xác nhận sai, không nắm hết vấn đề, không đúng thực tế hiện trạng, quá trình sử dụng. "Người dân kê khai xong xác nhận cẩu thả. Người dân kê khai xong anh phải đi thẩm tra nhưng cái này không có xác minh, chỉ có ký thôi" - ông Tâm nói.

Và ông Tâm khẳng định: "Không thể nào cấp hết. Không bao giờ được, đủ điều kiện sao tỉnh không giải quyết? Cơ quan có thẩm quyền nói cấp được tôi sẵn sàng cấp, còn ở Thuận An chắc chắn không cấp chuyện đó. Bây giờ sao giải quyết được, tỉnh đã giải quyết như thế rồi, tôi giờ làm ngược lại ủy ban tỉnh à" - ông Tâm nói.

Liên hệ với ông Mai Hùng Dũng - phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương, ông cho biết đã chỉ đạo ông Tâm rà soát, xem xét để giải quyết hồ sơ. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, đến nay UBND thị xã Thuận An vẫn chưa giải quyết cho bà Kim Anh.

Không chứng minh được dân lấn chiếm thì phải cấp sổ đỏ

Theo luật sư Nguyễn Văn Phú - Đoàn luật sư TP.HCM, trong hồ sơ vụ việc của bà Nguyễn Thị Kim Anh hiện chưa có tài liệu về việc bà Anh có kê khai nhà đất trong các đợt tổng kiểm kê đất đai. Nếu bà Kim Anh chứng minh được việc có kê khai thì theo quy định hiện nay phải cấp sổ đỏ cho bà.

Tuy nhiên, theo trình bày của bà Anh, khu đất phía sau nhà bà người dân di dời mộ và bà san lấp sử dụng ổn định từ lâu, hiện không có tranh chấp. Trường hợp cơ quan nhà nước không có văn bản, giấy tờ chứng minh được việc xác lập sở hữu nhà đất đối với phần đất chính quyền cho rằng bà Anh lấn chiếm thì bà Anh được xem xét cấp sổ đỏ phần đất đó.